បញ្ជីនៃវិធីធ្វើសកម្មភាពអហិង្សាទាំង ១៩៨

ដោយ លោក ជីន ហ្សាប

 

វិធីបាតុកម្មនិងបញ្ចុះបញ្ចូល​​

The Methods of Nonviolent Protest and Persuasion

វិធី​នេះ​ប្រើ​ប្រាស់​ដើម្បី​បង្ហាញ​ថា​​ អ្នក​តវ៉ា​ ប្រឆាំង​ឬ​ក៏​ធ្វើ​ដើម្បី​អ្វី​មួយ​ ហើយ​កំរិត​នៃ​ការ​ជំទាស់​ឬគាំទ្រ​អាស្រ័យ​លើ​ចំនួន​នៃ​អ្នក​ចូល​រួម​បាតុកម្ម​។​ សារ​របស់​បាតុកម្ម​មាន​ចេតនា​ជះឥទ្ធិពល​ទៅ​គូ​បដិបក្ខ​ សាធារណជន​ និង​ក្រុម​ដែល​រង​ការ​ឈឺ​ចាប់​ ឬ​​ក្រុម​ទាំង​បីនេះ​តែ​ម្តង​ក៏​មាន​​។ គោល​បំណង​របស់​អ្នក​ប្រើ​វិធី​​នេះ​​គឺ​ចង់​ឱយ​គូ​បដិបក្ខ​កែ​តំរូវ​ទង្វើ​របស់​ខ្លួន​​ ឬ​បញ្ឈប់​សកម្ម​ភាព​ណា​មួយ​ និង​ធ្វើ​ទៅ​តាមអ្វី​ដែល​ក្រុម​​ទទួល​រង​ការ​ឈឺ​ចាប់​នោះ​ចង់​បាន​។​ មានវិធី​ចំនួន​ ៥៤ និង​ចែង​ជាង​អនុ​ក្រុមបានចំនួន​ដប់​ នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​នេះ​។

​​

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាផ្លូវការ

Formal Statements

១. ថ្លែងសន្ទរ​កថា​សាធារណៈ​

Public speeches

២. ប្រើសំបុត្រទាស់​​ឬ​គាំទ្រ​

Letters of opposition or support

៣. សេចក្តី​ប្រកាសធ្វើ​ឡើង​​ដោយ​អង្គការ​និង​ស្ថាប័ន​នា​នា​

Declarations by organizations and institutions

៤. សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​ដែល​មាន​ចុះ​ហត្ថលេខា

Signed public declarations

៥. ការ​ប្រកាស​អំពី​សេចក្តី​ថ្កោល​ទោស​​និង​គោល​បំណង​

Declarations of indictment and intention

៦. ការ​ដាក់​​ញត្តិ​ជា​ក្រុម​​ឬដោយ​ប្រជុំ​មនុស្ស​ច្រើន​

Group or mass petitions

ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងមហាជន

Communications with wider audience

៧. ប្រើពាក្យ​ស្លោក​ ​រូប​ត្លុក​​ និង​រូប​សញ្ញា​ (សរសេរ​, បោះ​ពុម្ព​, គូរដោយ​លាប​ពណ៌​​, គូស​វាស​, ធ្វើ​កាយ​វិការ, និយាយ, ធ្វើ​ត្រាប់​​)

Slogans, caricatures, and symbols (written, painted, drawn, gestured, spoken, mimicked)

៨. ប្រើបដា​ ផ្ទាំង​ផ្សាយ​ និង​ទំនាក់​ទំនង​តាមរយៈ​​រូប​ភាព​

Banners, posters, and displayed communications

Syrian nonviolent activists display their poster in protest against Syria’s dictator Bashar al-Assad, after Friday prayers in Barzeh near Damascus, 10 February 2012. Photo: UPI

៩. ប្រើខិត្ត​បណ្ណ លិខិត​ ​និង​សៀវភៅ​

Leaflets, pamphlets, and books

១០. ប្រើកាសែតនិង​ទស្សនាវដ្តី​

Newspapers and journals

១១. ប្រើថាស​, វិទ្យុ​ និង​ទូរទស្សន៍​

Records, radio, and television

១២. ​ការ​សរសេរ​បង្ហោះ​លើ​មេឃ​និងចារ​​លើ​ដីឬ​ផ្លូវ​​

Skywriting and earthwriting

ការបង្ហាញ​​​ជាក្រុម

Group Representations

១៣. ការ​បញ្ចូន​អ្នក​តំណាង​

Deputations

១៤. ការ​ប្រគល្ភ​​រង្វាន់​ក្រៅ​ផ្លូវ​ការ​​​

Mock awards

១៥. ការបញ្ចុះ​បញ្ចូល​សមាជិក​សភា​ឬ​អ្នក​នយោបាយ​

Group lobbying

១៦. ការ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​​នៅ​មុខ​កន្លែង​ធ្វើ​ការ (ដើម្បី​ទាម​ទារ​អ្វី​មួយ​ ទាក់​ទាញ​អ្នក​ចូល​រួម រាំង​ផ្លូវ​មិន​ឱយ​ចូល​ធ្វើ​ការ​​​)

Picketing

១៧. ការ​ធ្វើ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ក្រៅ​ផ្លូវ​ការ​

Mock elections

ការធ្វើសកម្មភាពសាធារណៈដោយបង្ហាញ​​និមិត្តសញ្ញា

Symbolic public acts

១៨. ការ​តាំង​ទង់​ជ័យ​ឬ​ក៏​ប្រើ​ពណ៌​ណា​មួយ​ជា​និមិត្ត​រូប

Displays of flags and symbolic colours

Syrian nonviolent activist waves the Syrian revolutionary flag and shouts slogans against the Syrian dictator Bashar al-Assad in March 2015. Photo: AP-Hussein Malla

១៩. ការ​ពាក់​និមិត្ត​សញ្ញា​​

Wearing of symbols (advocacy buttons, patches)

Papuan nonviolent activists wear the (illegal) Morning Star flag to protest Indonesian occupation of West Papua.

២០. ការ​បន់​ស្រន់និង​គោរព​បូជា​​

Prayer and worship

Palestinians pray as Israeli border police officers stand guard at the Lion’s Gate in Jerusalem’s Old City. Dozens of Muslims have prayed in the street outside a major Jerusalem shrine heeding a call by clerics not to enter the site until a dispute with Israel over security was settled. 26 July 2017. Photo: AP/Oded Balilty

២១. ការ​បញ្ជូន​​វត្ថុ​តំណាង​​តាង​និមិត្ត​សញ្ញា​អ្វី​មួយ​

Delivering symbolic objects​

២២. ការ​ស្រាត​តវ៉ា​ (នៅ​ទី​សាធារណៈ​)

Protest disrobings

២៣. ការ​បំផ្លាញ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​​ខ្លួន​ឯង​ (ផ្ទះ​, ឯកសារ, សញ្ញាបត្រ​)

Destruction of own property (homes, documents, credentials, etc.)

២៤. ការ​ប្រើ​ពន្លឺ​ជា​និមិត្ត​សញ្ញា​​ (ចន្លុះ​ គោម​ ភ្លឺ​ទៀន​)

Symbolic lights (torches, lanterns, candles)

២៥. ការ​តាំង​រូប​ថត​មនុស្ស​

Displays of portraits

២៦. បាតុកម្ម​ដោយ​ការ​គូរ​រូប ​

Paint as protest

២៧. រូប​សញ្ញា​និង​ឈ្មោះ​ថ្មី​

New signs and names and/or symbolic names

២៨. ការ​ប្រើ​សម្លេង​ជា​និមិត្ត​សញ្ញា​ (សម្លេង​កញ្ចែ​ ជួង​ ស៊ឺរ៉ែន​។ល។)

Symbolic sounds (‘‘symbolic tune,’’ using whistles, bells, sirens)

២៩. ការ​ដណ្តើម​កាន់​កាប់​ដី​ឬ​អាគារ​ ដោយមាន​ដាក់​​និមិត្ត​សញ្ញា​នៅ​ទី​នោះ​

Symbolic reclamations​ (takeover of land or buildings)

៣០. ​ការ​ធ្វើ​កាយ​វិការឈ្លើយ​

Rude gestures

ការដាក់សម្ពាធ​​លើបុគ្គល

Pressures on Individuals

៣១. «ការ​តាមលង​» ​មន្ត្រី​រដ្ឋការ​ (ដើរ​តាម​ពួក​មន្ត្រី​រដ្ឋការ​ឥត​ឈប់​ឈរ​ ដោយ​ស្ងៀម​ស្ងាត់​និង​ថ្លៃ​ថ្នូរ​​​)

“Haunting” officials (constantly following them, silently, respectfully)

៣២. ការ​ឌឺដង​​​មន្ត្រីរដ្ឋ​ការ​​ (ចំអក​ឡក​ឡឺយ​, ជេរ​ប្រមាថ​)

Taunting officials (mocking and insulting them)

៣៣. ការ​បង្កើត​​ភាព​ស្និទ្ធ​សា្នល​នឹង​ភ្នាក់ងារដែលនៅធ្វើតាមបញ្ជារដ្ឋអំណាច (ធ្វើ​ឱយ​កង​សន្តិ​សុខ​ឬ​ប៉ូលីស​រង​ឥទ្ធិពលខ្លាំង​​ដោយផ្ទាល់​​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឱយ​ពួក​គេ​ជឿ​ថា ​របប​ដែល​ពួក​គេ​កំពុង​បំរើ​នោះ​មិន​យុត្តិធម៌​​)​

Fraternization (Subjecting a person to intense direct influences to convince them that the regime they serve is unjust)

៣៤. ការចាំ​កំដរ​

Vigils

ល្ខោននិងតន្រ្តី

Drama and music 

៣៥. ឆាក​កំប្លែងខ្លី​​និង​ការ​បញ្ឆោត​លេង​សើច​

Humorous skits and pranks

៣៦. ការ​សម្តែង​ល្ខោន​និង​ប្រគុំ​តន្រ្តី​

Performances of plays and music

៣៧. ​ការ​ច្រៀង​​

Singing

ការដើរដង្ហែ

Processions 

៣៨. ការ​ដង្ហែ​​​ក្បួន​

Marches

Brazilian nonviolent activists march to protest the coup against President Dilma Rousseff in Rio de Janeiro on 31 August 2016.

៣៩. ការ​ដើរ​ជា​ក្រុមឬព្យុហយាត្រា​​

Parades

៤០. ហែ​ក្បួន​សាសនា

Religious processions

៤១. ធម្មយាត្រា​ ​

Pilgrimages

៤២. ហែ​ក្បួនដោយ​ជិះ​​ម៉ូតូ​

Motorcades

 

ការរំឮកវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់

Honoring the dead

៤៣. ការ​កាន់​ទុក្ខក្នុង​ន័យ​​​នយោបាយ​

Political mourning

Tens of thousands of people attend a funeral procession to carry the body of Kem Ley, an anti-government figure and the head of a grassroots advocacy group, “Khmer for Khmer” who was shot dead on July 10, to his hometown, in Phnom Penh, Cambodia July 24, 2016. Photo by Samrang Pring/Reuters

៤៤. ការ​សម្តែង​ធ្វើ​ហាក់​ដូច​ជា​ពិធី​បូជា​សព​

Mock funerals

៤៥. ការ​ធ្វើ​បាតុកម្មជា​ពិធី​បូជា​សព ​ ​ (​ដង្ហែ​ក្បួន​សព​ អ្នក​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​ឃាតទាំង​ប៉ុន្មាន​​ក្នុងបាតុកម្ម​​)

Demonstrative funerals

៤៦. ការ​សម្តែង​​សក្ការបូជា​​នៅ​ប៉ាឆា​

Homage at burial places

ការចួបជុំជា​​សាធារណៈ

Public assemblies 

៤៧. កិច្ច​ប្រជុំ​ជំទាស់​​ឬ​គាំទ្រ​

Assemblies of protest or support

៤៨. ការ​ប្រជុំក្នុង​ពេល​​បាតុកម្ម​

Protest meetings

៤៩. ការ​ប្រជុំក្នុង​បាតុកម្ម​​​ដោយបិត​បាំង

Camouflaged meetings of protest

៥០. បាឋកថា​ក្រៅ​ផ្លូវ​ការ​ (ដោយ​វាគ្មិន​ជំនាញ​មួយ​ចំនួនធ្វើ​ឡើង​នៅ​​ក្នុង​បាតុកម្ម​) ​

Teach-ins (with several informed speakers)

ការដកខ្លួននិងការសម្តែងការ​​បោះបង់

Withdrawal and renunciation 

៥១. ដើរ​ចេញឈប់​ធ្វើ​ការ​ទៅ​ធ្វើបាតុកម្ម​

Walk-outs

៥២. រក្សាភាពស្ងៀម​ស្ងាត់

Silence​

A Catalan activist demonstrates the Spanish government’s silencing of her view when the result of an overwhelming vote supporting the independence of Catalonia was ignored. ‘The view of Spanish central government as an oppressor fuelled the Catalan separatist movement from the start.’ 2017. Photo: Juan Carlos Cardenas/EPA

៥៣. ការ​បដិសេធ​មិន​ទទួលយកការ​លើក​តម្កើង​ដោយ​ផ្លូវ​ការ​

Renouncing honors

៥៤. ការ​បែរ​ខ្នង​ដាក់​មនុស្ស​ឬ​ក្រុម​ណា​មួយ​

Turning one’s back

វិធី​ទាំង​អស់​ខាង​លើ​គឺ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​បង្ហាញ​​​និមិត្ត​សញ្ញា​។ វិធី​នេះ​នឹង​កាន់​តែមាន​​អំនាច​ដោយ​​ប្រើ​រួម​គ្នា​នឹង​វិធី​មិន​សហការ​និង​វិធី​អន្តរាគមន៍​ដោយអហិង្សា​។

វិធីមិនសហការផ្នែកសង្គម

The Method of Social Noncooperation

​​

វិធី​នេះ​មាន​បី​ចំណែក​ គឺ​ផ្នែក​សង្គម​ ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​នយោបាយ​។ មាន​១៥វិធី​ត្រូវបាន​​រាយ​នៅ​ក្នុង​អនុក្រុម​ចំនួន​បី​នៃ​ការ​មិន​សហការ​។

ការបណ្តេញបុគ្គលចេញពីក្រុម​​

Ostracism of Persons 

៥៥. ​ពហិការ​​ខាង​សង្គម​​

Social boycott

៥៦. ​ពហិការ​ខាង​សង្គមដោយ​​​ជ្រើស​រើស​​

Selective social boycott

៥៧. ​អំពើ​អសកម្មយក​គំរូ​តាម​រឿង​​លីស៊ីស្ត្រាតា:​ គេ​ច្រើន​ស្គាល់​ថា​ជា​ «កូដកម្ម​មិន​រួម​ភេទ» (Sex Strike) ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ក្រុម​ស្រ្តី​ដើម្បី​បង្ខំ​ឱយ​មានការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ណាមួយ​។ របៀប​កូដកម្ម​នេះមាន​​ដើម​កំណើត​​ចេញ​ពី​តួ​អង្គ​ស្រី​នាម​ ​លីស៊ីស្ត្រាតា (ឈ្មោះ​របស់​នាង​មាន​ន័យ​ថា​ បំបែក​កង​ទាប់​​) នៅ​ក្នុង​រឿង​កំប្លែង​ក្លាស៊ីក​របស់​អ្នក​និពន្ធ​ក្រិច​ អារីស្តូហ្វាន​​ (Aristophanes) នៅ​ស.វ. ទី​៥ មុន​គ. ស.។ ​តួអង្គ​ស្រី្ត​​នេះ​​បាន​ដឹក​នាំ​ស្រ្តី​នៅ​ក្រិច​ធ្វើ​កូដកម្ម​ផ្តាច់​ការ​រួម​សង្វាស​ជា​មួយ​ប្តី​​ បង្ខំ​បុរស​ជា​កង​ទាប់​ទាំង​នោះឱយ​​បញ្ឈប់​សង្គ្រាម​នៅ​ភីឡូ​ប៉ូនេស (The Peloponnesian War)។ លោក​ ជីន​ ហ្សាប  ​ហៅ​ថា​ ពហិការ​ផ្លូវ​ភេទ (Sexual Boycott)។

Lysistratic nonaction

៥៨. ការ​បណ្តេញ​ចេញពី​សាសនា​​ (ពលិការ​ខាង​សាសនា​)

Excommunication (religious boycott)

៥៩. គំហាត់​​តាម​បែប​សាសនា​ (ការ​​ព្យួរ​សេវាកម្ម​សាសនា​​)

Interdict (suspension of religious services)

ការមិនសហការជាមួយនឹង​​ព្រឹត្តិការណ៍​​សង្គមទំនៀមទម្លាប់និងស្ថាប័ននានា

Noncooperation with social events, customs, and institutions

៦០. ការ​ព្យួរ​សកម្ម​ភាព​សង្គម​ឬ​កីឡា​

Suspension of social and sports activities

៦១. ពហិការ​​មិន​ចូល​រួម​ក្នុង​កិច្ច​ការ​សង្គម​

Boycott of social affairs

៦២. កូដ​កម្ម​របស់​សិស្ស​និសិ្សត​

Student strike

៦៣. ការ​មិន​គោរព​តាម​​សង្គម​ (ទម្លាប់​​និង​វិន័យរបស់​សង្គម​)

Social disobedience (of social customs and rules)

៦៤. ការ​ដក​ខ្លួន​ចេញ​​ពី​ស្ថាប័ន​សង្គម​

Withdrawal from social institutions

 

ការដកហូតពលកម្មពីប្រព័ន្ធសង្គម

Withdrawal from Social System 

៦៥. ការសំងំ​នៅ​​ផ្ទះ​មិន​ទៅ​ធ្វើ​ការបំរើ​ស្ថាប័ន​

Stay-at-home

៦៦. ការ​មិន​ធ្វើ​ការ​សហការទាំង​ស្រុង​​ដោយ​បុគ្គល​​

Total personal noncooperation​

៦៧. ការ​រត់​គេច​ខ្លួន​ចេញ​របស់​​កម្មករ (ភៀស​ខ្លួន​ចេញ​ទៅ​កន្លែង​ផ្សេង​)

“Flight” of workers (fleeing elsewhere)

៦៨. ការ​គេច​ខ្លួន​​ទៅ​រក​បដិសរណដ្ឋាន​ (ដក​ខ្លួន​ទៅ​កន្លែងដែល​គ្មាន​នរ​ណា​​អាចប៉ះពាល់​អ្នកនៅ​ទី​នោះ​​បាន​ ដោយ​មិន​បំពាន​ការ​ហាម​ឃាត់​ខាង​សាសនា​ សីលធម៌​ សង្គម​និង​ច្បាប់​​​)

Sanctuary (withdraw to a place where you cannot be touched without violation of religious, moral, social, legal prohibitions)

៦៩. អវត្តមាន​​ជា​ក្រុម (ប្រជាជន​ទាំង​អស់​នៅ​​ក្នុង​តំបន់​តូច​ណា​មួយ​បោះ​បង់​ផ្ទះ​ឬ​ភូមិរបស់​ពួកគេ​​​)

Collective disappearance (the population of a small area abandons its homes and villages)

៧០. បាតុកម្ម​ដោយ​​​ធ្វើ​និរប្រវេសន្ត​ (ហីច្រាត​): ការ​ចាក​ចេញដោយ​មាន​គំរោង​ទុក​​ពី​ប្រទេស​ខ្លួន​ជា​អចិន្ត្រៃយ

Protest emigration (hijrat: a deliberate permanent emigration)

វិធីមិនសហការផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច

Economic Noncooperation:

. ​ពហិការខាងសេដ្ឋកិច្ច

Economic Boycotts

 

ពហិការខាង​សេដ្ឋកិច្ច​គឺ​ជា​ការ​ជំទាស់​មិន​ទិញ​, លក់​, ​កាន់​កាប់, ​​ចែក​ចាយ ទំនិញ​និង​សេវាកម្ម​ជាក់​លាក់​ណា​មួយ។ នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​នេះ​ មាន ​២៥វិធី​ដែល​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា​ប្រាំមួយអនុ​​ក្រុមនៃ​ពហិការ​ខាង​សេដ្ឋកិច្ច​។​​

សកម្មភាពដោយ​​អ្នកទិញ

Action by Consumers 

៧១. ពហិការ​របស់​អ្នក​ទិញដោយ​មិន​ទិញ​​ទំនិញ​ឬ​ជួល​សេវាកម្ម​ណា​មួយ​

Consumers’ boycott

៧២. ការ​មិន​ប្រើ​ប្រាស់​ទំនិញ​ដែល​គេ​ធ្វើ​ពហិការ​ (ទំនិញ​ទិញ​រួច​ហើយ​តែ​មិន​ប្រើ​)

Nonconsumption of boycotted goods (already in one’s possession)

៧៣. ផែន​ការ​បន្ថយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់ (កាត់​បន្ថយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​ទំនិញ​ណាមួយឱយ​ស្ថិត​នៅ​​​អប្បបរមា)​

Policy of austerity (reducing consumption to an absolute minimum)

៧៤. ការ​មិន​បង់​ឈ្នួល​ផ្ទះ

Rent withholding

៧៥. ការ​មិន​ព្រម​ជួល

Refusal to rent

៧៦. ពហិការ​​របស់​អ្នក​ទិញ​ក្នុង​ប្រទេស​​​ (មិន​ទិញ​ឬ​មិន​ប្រើ​សេវាកម្ម​ណា​មួយ​ពី​​ប្រទេសផ្សេង​​​​)​

National consumers’ boycott (refusal to buy products or used services from another country)

៧៧. ពហិការ​​របស់​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​លក្ខណៈ​អន្តរជាតិ​ (ការ​សហការ​របស់​ប្រទេស​ច្រើន​មិន​ទិញ​ផលិត​ផល​របស់​ប្រទេស​មួយ​)

International consumers’ boycott (operating in several countries against the products of a particular country)

សកម្មភាពដោយកម្មករនិងអ្នកផលិត

Action by Workers and Producers

៧៨. ពហិការ​​របស់​កម្មករ (មិន​ធ្វើ​ការ​ដោយ​ប្រើ​ផលិតផល​ឬ​ប្រើឧបករណ៍​ផ្តល់​ដោយ​គូបដិបក្ខ​)

Workmen’s boycott (refusal to work with products or tool provided by opponents)

៧៩. ពហិការ​​អ្ន​ក​ផលិត​ទំនិញ (ការ​បដិសេធ​របស់​អ្នក​ផលិត​ក្នុងការ​​លក់​ឬ​ដឹក​ជញ្ជូន​ផលិត​ផល​របស់​ខ្លួន​ឯង​)

Producers’ boycott (refusal by producers to sell or otherwise deliver their own products)

សកម្មភាពដោយ​​ឈ្មួញកណ្តាល

Action by Middlemen

៨០. ពហិការ​​របស់​អ្នក​លក់​និង​អ្នក​ចែក​ចាយ​ទំនិញ (ការ​បដិសេធ​របស់កម្មករ​និង​​ឈ្មួញ​កណ្តាល​ក្នុង​ផ្គត់​ផ្គង់​និង​ចែក​ចាយ​ទំនិញ​ជាក់​លាក់​ណា​មួយ​​)

Suppliers’ and handlers’ boycott (refusal by worker or middlemen to handle or supply certain goods)

សកម្មភាពដោយម្ចាស់ក្រុមហ៊ុននិងអ្នកគ្រប់គ្រង

Action by Owners and Management

៨១. ពហិការ​របស់​ពួក​ឈ្មួញ (ការ​បដិសេធ​របស់​អ្នក​លក់​រាយ​ក្នុងការ​​ទិញ​ឬ​លក់ទំនិញ​ជាក់​លាក់​ណា​មួយ​​)

Traders’ boycott (refusal by retailers to buy or sell certain goods)

៨២. ការ​បដិសេធ​​មិន​លក់ឬ​មិន​ជួល​ផ្ទះ

Refusal to let or sell property

៨៣. ការបិត​មិន​ឱយ​កម្ម​ករ​ចូល​​​កន្លែងធ្វើ​ការ​​ដើម្បី​សំរេច​បំណង​ណា​មួយ​ (និយោជក​ផ្អាក​ការ​ងារ​ដោយ​បញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការ​​​បណ្តោះ​អាសន្ត​)

Lockout (the employer initiates the work stoppage by temporarily shutting down the operation)

៨៤. ការ​បដិសេមិន​ផ្តល់​ជំ​នួយ​ទៅ​រោង​ចក្រ ឬ​ការ​ងារ​ណាមួយ

Refusal of industrial assistance

៨៥. កូដកម្មទ្រង់ទ្រាយធំរបស់ពួក​​ឈ្មួញ

Merchants’ “general strike”

សកម្មភាពដោយអ្នកកាន់​​ធនធានហិរញ្ញវត្ថុទាំងឡាយ

Action by Holders of Financial Resources 

៨៦. ​ការ​ដក​លុយ​ពី​​ធនាគារ

Withdrawal of bank deposits

៨៧. បដិសេធ​​មិនបង់​ថ្លៃ​ឈ្នួល​ បំណុល​ និង​ ថ្លៃ​ចំណាយដែល​គេ​គណនា​ហើយ​​

Refusal to pay fees, dues, and assessments

៨៨. បដិសេធ​មិន​សង​បំណុល ឬ​ក៏​ការ​ប្រាក់

Refusal to pay debts or interest

៨៩. ការផ្តាច់​មូលនិធិឬ​ឥណទាន​

Severance of funds and credit

៩០. ការ​បដិសេធ​មិន​ទទួល​លុយ​ចូល​ឬ​ផល​ទុន​

Revenue refusal

៩១. ការ​មិន​ទទួល​លុយ​រដ្ឋាភិបាល​ (ទាម​ទារ​ឱយការ​បង់​​ប្រាក់តាម​មធ្យោបាយ​​ផ្សេង​ទៀត​​)

Refusal of a government’s money

សកម្មភាពដោយ​​រដ្ឋាភិបាល

Action by Governments 

៩២. បញ្ជា​ផ្លូវ​ការ​ពី​រដ្ឋ​​ហាម​មិន​ឱយ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​​ជា​មួយ​ប្រទេស​ណា​មួយ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​

Domestic embargo

៩៣. ការ​ធ្វើ​បញ្ជី​ឈ្មួញ ដែល​មិនរក​ស៊ី​ជា​មួយ​

Blacklisting of traders

៩៤. ការ​ហាម​ឃាត់​របស់​អ្នកលក់​អន្តរជាតិ

International sellers’ embargo

៩៥. ការ​ហាម​ឃាត់​របស់​អ្នក​ទិញ​អន្តរជាតិ

International buyers’ embargo

៩៦. ការព្យួរ​សកម្មភាព​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ

International trade embargo

. កូដកម្ម

Strikes

 

វិធី​កូដកម្ម​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​ជំទាស់​មិន​បន្ត​សហការ​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​តាម​រយៈ​ការងារ​។ កូដកម្ម​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​រួម​គ្នា​ជា​ក្រុម​ ធ្វើ​ឡើង​ដោ​យ​មាន​គោល​បំណង​ច្បាស់​លាស់​និង​ជា​ទួទៅ​ពន្យារ​ពលកម្ម​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​អ្នក​ដទៃ​។ មាន​វិធីកូដកម្ម​​ចំនួន​ ២៣​ ដែល​ចែក​​ជា​ប្រាំពីរ​អនុក្រុម​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​។

កូដកម្មជានិមិត្តសញ្ញា

Symbolic Strikes 

៩៧. កូដកម្ម​លាយនឹងបាតុកម្ម​ (ដោយ​ប្រកាសជា​មុនធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី​​)

Protest strike

៩៨. កូដកម្មដោយ​​ដើរ​ចេញ​​​ភ្លាមៗពីអង្គ​​ប្រជុំ​ណា​មួយ​​ (កូដកម្ម​ផ្លេក​បន្ទោរគឺ​កូដកម្មតវ៉ា​​ខ្លីៗធ្វើ​ដំណាល​គ្នា​​​​)

Quickie walkout (lightning strike)

 

កូដកម្មខាងកសិកម្ម

Agricultural Strikes

៩៩. កូដកម្មដោយកសិករ

Peasant strike

១០០. កូដកម្មដោយ​​កម្មករ​​កសិដ្ឋាន​

Farm workers’ strike

កូដកម្មដោយក្រុមពិសេស

Strike by Special Groups

១០១. ការ​បដិសេធមិន​ធ្វើ​ពលកម្មជំនួស​​

Refusal of impressed labour

១០២. កូដកម្ម​ដោយ​អ្នក​ទោស

Prisoners’ strike

១០៣. កូដកម្មដោយសិប្បករ​

Craft strike

១០៤. កូដកម្មដោយ​ពួក​អ្នកជំនាញ​អាជីព​​

Professional strike

កូដកម្មនៅតាមឧស្សាហកម្មសាមញ្ញ

Ordinary Industry Strikes 

១០៥. កូដកម្មនៅតាម​គ្រឹះស្ថាន​ជំនួញ (ក្នុង​រោង​ចក្រ​មួយ​ឬ​លើស​ពី​នេះដែល​ឋិត​នៅ​​ក្រោម​ការ​គ្រប​គ្រង​តែ​មួយ​​)

Establishment strike (in one or more plants under one management)

១០៦. កូដកម្មនៅ​​តាមសហគ្រាស (ព្យួរ​ការ​ងារ​នៅ​តាម​គ្រឹះ​ស្ថាន​នៃ​ឧស្សាហ​កម្ម​មួយ​)​

Industry strike (suspension of work in all the establishments of an industry)

១០៧. កូដកម្ម​តាម​រយៈ​​សមាន​ចិត្ត (គាំទ្រ​តំរូវ​ការ​របស់​កម្មករ​រួម​អាជីព​)

Sympathetic strike (to support the demands of fellow workers)

កូដកម្មដោយមានកំណត់ជាក់លាក់

Restricted Strikes

១០៨. កូដកម្មលំអិត​​ (កម្មករ​នាំ​គ្នា​ឈប់​ម្តង​ម្នាក់ៗ​ ឬម្តង​មួយ​តំបន់​ៗ កូដកម្ម​ឈប់​សំរាប់​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​គ្នា ដោយ​របៀប​ផ្សេង​ៗ​គ្នា​ យោល​ទៅ​តាម​ផែន​ការគ្រោង​ត្រឹម​ត្រូវ)

Detailed strike (worker by worker, or by areas; piecemeal stoppage)

១០៩. កូដកម្មដោយ​ចំពោះ (​ពួក​សហជីព​ធ្វើ​កូដកម្ម​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ហ៊ុន​តែ​មួយនៅ​វេលា​ណា​មួយ​ ដែល​ជា​ការ​ធ្វើឱយ​​ក្រម​ហ៊ុន​នេះ​ចាញ់​ប្រៀប​ក្រុម​ហ៊ុន​ប្រកួត​ឯទៀត)។

Bumper strike (union strikes only one firm in an industry at a time)

១១០. កូដកម្មពន្យឺត​ការងារ

Slowdown strike

១១១. កូដកម្មដែល​ធ្វើ​​ការងារ​ដោយ​ទៅ​តាម​ក្បួនត្រង់​ៗ​ដើម្បី​ពន្យឺត​ការ​ងារ​

Working-to-rule strike (the literal carrying out of regulations in order to retard production)

១១២. រាយ​ការណ៍​ធ្វើ​ជា​ឈឺ​​ធ្វើ​ការ​មិន​កើត

Reporting “sick” (sick-in)

១១៣. កូដកម្មដោយ​​ការ​សុំ​លា​លែង (កម្មករ​ដែល​​មាន​​ចំនួន​ច្រើន​គ្រប់​គ្រាន់​ក្នុង​ការ​ជះ​ឥទ្ធិពល​លើ​ទិន្នផល​ការ​ងារ​សុំ​ច្បាប់​លា​លែង​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​​)

Strike by resignation (a significant number of workers resign individually)

១១៤. កូដកម្ម​មាន​កម្រិត (កម្ម​ករ​បដិសេធ​មិន​ធ្វើ​ការ​ងារ​បន្ទាប់​បន្សំ​បន្ថែម​ឬ​បដិសេធ​មិន​ធ្វើ​ការក្នុង​ថ្ងៃ​ណា​មួយ​​)

Limited strike (worker refuse to perform certain marginal work or refuse to work on certain days)

១១៥. កូដកម្ម​ជ្រើស​រើស​ (កម្មករ​ជំទាស់​ដោយ​ជ្រើស​រើស​ផ្នែក​ណា​មួយ​នៃ​ការ​ងារ​​​ដែល​ពួក​គេ​មិន​ចង់​ធ្វើ​​)

Selective strike (worker refuse only to do certain types of work)

កូដកម្មនៅក្នុង​​​ពហុសហគ្រាស

Multi-industry Strikes 

១១៦. កូដកម្មដែលរីក​រាល​​ពី​សហគ្រាស​មួយ​ទៅ​​សហគ្រាស​ជា​ទៀត​ច្រើន​

Generalised strike (several industries are struck simultaneously)

១១៧. កូដកម្មដែល​ក្លាយ​ទួទៅមាននៅ​គ្រប់​សហគ្រាស

General strike

ការរួមបញ្ចូលនៃកូដកម្មនិងការបំបិត​​​សេដ្ឋកិច្ច

Combination of Strikes and Economic Closures 

១១៨. កូដកម្ម «ហាថុល»  (ការ​​ផ្អាក​ជីវភាព​ខាង​សេដ្ឋកិច្ចបណ្តោះ​អាសន្ន​ដោយ​ផ្អែក​លើ​មូលដ្ឋាន​ស្មគ្រ​ចិត្ត​​)

Hartal (economic life temporarily suspended on a voluntary basis)

១១៩. ការ​បិត​រោង​ចក្រ​ឬ​ជំនួញ​ (កម្មករ​ធ្វើ​កូដកម្ម​ ហើយ​និយោជក​បញ្ឈប់​សកម្ម​ភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ព្រម​​គ្នានោះ​​)

Economic shutdown (workers strike and employers simultaneously halt economic activity)

វិធី​​មិនធ្វើសហការផ្នែកនយោបាយ

The Methods of Political Noncooperation

 

វិធី​នេះ​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត ​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ការ​តវ៉ា​និង​បញ្ឈប់​ដំណើរ​ការទៅ​តាម​មុខ​ងារ​របស់​អង្គ​ភាព​នយោបាយ​ឬ​ក៏​ចូល​រួម​បំបែក​រដ្ឋាភិបាល​។ បញ្ជី​នេះ​រួម​មាន​ ៣៨វិធី បែង​ចែក​ជា​ប្រាំ​មួយ​អនុក្រម​។

​​

ការបដិសេធមិនទទួលស្គាល់​​​អាជ្ញាធរ

Rejection of Authority 

១២០. ជំទាស់​មិន​ប្រគល្ភ​សេចក្តី​គាំទ្រ​ទុក​ចិត្ត​ឬ​ក៏​ការ​ដក​យកស្វាមីភក្តិ​​មក​វិញ​​​

Withholding or withdrawal of allegiance

១២១. ការ​បដិសេធ​ការ​គាំទ្រ​ពីសាធារណ​ជន (នឹង​របប​កំពុង​ដឹក​នាំ​និង​គោល​នយោបាយ​នា​នា​របស់​របប​នោះ​)

Refusal of public support (for the existing regime and its policy)

១២២. សំណេរ​និង​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍គាំទ្រ​ការ​តវ៉ា​

Literature and speeches advocating resistance

ការមិនសហការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាមួយរដ្ឋាភិបាល

Citizen’s Noncooperation with Government 

១២៣. ពហិការដោយ​សមាជិក​ក្នុង​​​អង្គ​​នីតិបញ្ញត្តិ (រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា)

Boycott of legislative bodies

១២៤. ពហិការ​​មិនទៅ​​​បោះឆ្នោត

Boycott of elections

១២៥. ពហិការ​​មិន​ចូល​ទៅ​បំរើ​​ការងារឬ​មិនទៅ​​កាន់តំណែង​ក្នុង​​​រដ្ឋាភិបាល​​

Boycott of government employment and positions

១២៦. ធ្វើ​ពហិការ​​ប្រឆាំង​នឹង​​​​ក្រសួ​ង​រដ្ឋាភិបាល ភ្នាក់​ងារ​ និង​អង្គ​ភាព​ផ្សេង​ទៀត​​

Boycott of government departments, agencies, and other bodies

១២៧. ការ​ដក​ខ្លួន​ពី​​ស្ថាប័ន​អប់រំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល

Withdrawal from governmental educational institutions

១២៨. ធ្វើ​ពហិការ​​នឹង​ស្ថាប័ន​​ណា​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​

Boycott of government-supported institutions

១២៩. បដិសេធ​មិន​ផ្តល់​ជំនួយការ​​ដល់​ភ្នាក់​ងារ​​​អនុវត្ត​ច្បាប់​

Refusal of assistance to enforcement agents

១៣០. ដក​ចេញ​​​នូវ​រូប​ផ្លាក​​និង​សញ្ញា​សម្គាល់​ផ្សេងៗ​របស់​ខ្លួន

Removal of own signs and placemarks

១៣១. បដិសេធ​មិន​ទទួលតំណែង​​មន្ត្រី​រដ្ឋ​ការ​ដែល​គេ​តែង​​តាំង

Refusal to accept appointed officials

១៣២. បដិសេធ​មិន​ព្រម​រំលាយ​ស្ថាប័ន​មាន​ស្រាប់​

Refusal to dissolve existing institutions

ជំរើសក្រៅពីការធ្វើតាមបង្គាប់របស់ពលរដ្ឋ

Citizens’ Alternatives to Obedience 

១៣៣. ការ​ធ្វើ​តាម​បង្គាប់​ទាំង​ទើស​ទាល់ឬ​​យឺតយ៉ាវ

Reluctant and slow compliance

១៣៤. ការ​មិន​ធ្វើ​តាម​បង្គាប់ នៅ​ពេល​ដែល​គ្មាន​អ្នក​តាម​ឃ្លាំមើលដោយ​ផ្ទាល់​

Nonobedience in absence of direct supervision

១៣៥. ការ​មិន​ធ្វើ​តាម​បង្គាប់ ពី​សំណាក់​ប្រជាពលរដ្ឋ (ដោយ​មិន​បញ្ចេញ​ជា​សាធារណៈ​ លាក់​កំបាំង​ពាក់​កណ្តាល​)

Popular nonobedience (not publicized, semi-concealed)

១៣៦. ការក្លែង​​​ធ្វើជា​គោរព​​តាម​បង្គាប់ (ធ្វើ​ឱយ​ដូច​ជា​អនុវត្ត​តាម​)

Disguised disobedience (look like compliance)

១៣៧. ការ​ប្រកែក​មិន​ចូល​រួម​ប្រជុំឬ​ទៅ​ប្រជុំ​ដើម្បី​​បំបែក​កិច្ច​ប្រជុំ​

Refusal of an assemblage or meeting to disperse

១៣៨. ការ​អង្គុយ​ចុះ​នៅ​មួយ​កន្លែង

Sit down

១៣៩. ការ​មិន​សហការ​ក្នុង​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​យោធា​​និង​ការ​និរទេស

Noncooperation with conscription and deportation

១៤០. ការលាក់​ខ្លួន គេច​ខ្លួន ឬ​ក៏​ប្រើអត្ត​សញ្ញាណ​ក្លែង​ក្លាយ​

Hiding, escape, and false identities

១៤១. ការមិន​គោរព​តាម​ច្បាប់​ដែល​អនុម័ត​ដោយ​មិន​ស្រប​ច្បាប់​

Civil disobedience of “illegitimate” laws

សកម្មភាពដោយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល

Action by Government Personnel 

១៤២. ការបដិសេធដោយ​​​ជ្រើសរើស ​​​មិន​ទទួលយកអ្នក​ជំនួយ​ការ​​របស់​រដ្ឋាភិបាល (ធ្វើ​តាម​សេចក្តី​ណែនាំ​ ដោយ​រាយការណ៍​ទៅថ្នាក់​​លើពី​ការ​បដិសេធ​របស់​ខ្លួន​)

Selective refusal of assistance by government aides (to carry out particular instructions, informing superiors of the refusal)

១៤៣. ធ្វើឱយ​​រាំង​ស្ទះ​ខ្សែ​បញ្ជានិង​ពត៌មាន​

Blocking of lines of command and information

១៤៤. ការ​បង្កើត​ឧបសគ្គធ្វើ​ឱយ​​រាំង​ស្ទះ​

Stalling and obstruction

១៤៥. ការ​មិន​​សហការ​ផ្នែក​រដ្ឋ​បាល​ទាំង​អស់​

General administrative noncooperation

១៤៦. ការមិន​​សហការ​ជាមួយ​តុលាការ (ដោយ​ចៅ​ក្រម​)

Judicial noncooperation (by judges)

១៤៧. ការ​ធ្វើ​ការ​ដោយ​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាពនិងការ​មិន​សហការ​ដោយ​ភ្នាក់​ងារ​​​អនុវត្ត​ច្បាប់

Deliberate inefficiency and selective noncooperation by enforcement agents

១៤៨. ការ​បះបោរ

Mutiny

សកម្មភាពរបស់​​រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងស្រុក

Domestic Governmental action 

១៤៩. ការ​​គេច​វេះ​ឬ​​បន្លំ​ដោយ​ពន្យារពេល​​ការអនុវត្ត​ច្បាប់

Quasi-legal evasions and delays

១៥០. ការ​មិន​សហការ​របស់​អង្គភាពនា​នា​ដែល​ជា​​ផ្នែក​នៃ​​រដ្ឋាភិបាល

Noncooperation by constituent governmental units

សកម្មភាពរដ្ឋាភិបាលលើឆាកអន្តរជាតិ

International Governmental Action 

១៥១. ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​បុគ្គលិក​ទូតនិង​តំណាង​ផ្សេងៗ​

Changes in diplomatic and other representation

១៥២. ពន្យារពេល​ឬ​​លុប​ចោល​កម្ម​វិធី​ការ​ទូត

Delay and cancellation of diplomatic events

១៥៣. ការ​មិន​ព្រម​សម្រេច​ទទួល​ស្គាល់​តាមរយៈ​ការ​ទូត

Withholding of diplomatic recognition

១៥៤. ការ​ផ្តាច់​ចំណង​ការ​ទូត

Severance of diplomatic relations

១៥៥. ការ​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​អង្គការ​អន្តរជាតិ​នានា

Withdrawal from international organisations

១៥៦. ការ​បដិសេធ​មិនឱយ​​សមាជិក​ភាព​ក្នុងគណៈ​អន្តរជាតិ​ណាមួយ

Refusal of membership in international bodies

១៥៧. ការ​បណ្តេញ​ចេញពី​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ណាមួយ​

Expulsion from international organisations

វិធី​​អន្តរាគមន៍ដោយអហិង្សា

The Method of Nonviolent Intervention

 

វិធី​ទាំង​នេះ​គឺ​ជា​សកម្ម​ភាព​ដែល​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ដោយ​ផ្ទាល់​ដើម្បី​កែ​ប្រែ​ស្ថាន​ការណ៍​។ អន្តរាគមន៍​អវិជ្ជមាន​គឺ​អាច​រំខាន​ និង​អាច​ទាំង​​លុប​បំបាត់​​លំនាំ​អាកប្បកិរិយា​ គោល​នយោបាយ​ ទំនាក់​ទំនង​ និង​ស្ថាន​ការណ៍​​ដែល​ធ្លាប់​ជា​រចនាសម្ពន្ធ​មាន​ស្រាប់​ផង​​។ អន្តរាគមន៍​វិជ្ជមាន​បង្កើតរចនាសម្ពន្ធ​ថ្មី​​ជំនួស​រចនាសម្ពន្ធ​ចាស់​​​ខាង​លើ​។ វិធី​អន្តរាគមន៍​ដោយ​អហិង្សា​ចោទ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ផ្ទាល់​និង​ភ្លាម​ៗ​។ វិធី​ទាំង​នេះ​ពិបាកស៊ូ​ទ្រាំ​អនុវត្ត​និង​​ធ្វើ​បន្តឱយ​ឋិត​ថេរ​ជាង​វិធីជំទាស់​​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ និងវិធី​​មិន​សហការ​​​ ព្រោះ​វិធី​អន្តរាគមន៍​ដោយ​អហិង្សាអាច​​​​នាំមក​នូវការ​បង្ក្រាបភ្លាមៗ​និងជា​​ច្រើនលើក​។ វិធី​ទាំង​នេះ​ប្រើ​ដើម្បី​ការ​ពារ​ ពោល​គឺ​រក្សា​លំនាំ​អាកប្បកិរិយា​ថ្មី​​​ ស្ថាប័ន​ថ្មី​ គោល​ជំហរ​ដើម​​​​ឯករាជ្យ ហើយ​វិធី​ទាំង​នេះ​ក៏​អាច​ប្រើ​ដើម្បី​តប​ត​តស៊ូ​ដើម្បី​សំរេច​គោល​ដៅ​របស់​សកម្ម​ជន​ដោយ​បញ្ចូលទៅ​ក្នុង​​កន្លែង​របស់​គូ​បដិបក្ស សូម្បី​តែ​​គ្មានការ​បញ្ឆោត​​​ភ្លាមៗក៏​ដោយ​ ក៏​អាច​បង្ខំឱយ​​ពួក​គេ​ទទួល​យក​បាន​ដែរ​​។​ ក្នុង​បញ្ជី​នេះ​ មាន​វិធី​ចំនួន​ ៤០ ដោយ​ចែក​ចេញ​ជា​ប្រាំ​អនុ​ក្រុម​។

អន្តរាគមន៍តាមផ្លូវចិត្ត

Psychological Intervention

១៥៨. ការ​សំដិល​ខ្លួនឬ​យក​ខ្លួន​ទៅ​ដាក់នៅ​កន្លែងរងគ្រោះ​ពី​ធាតុ​អ្វី​មួយ​ (ដូច​ជា យក​ខ្លួនទៅ​​ហាល​​​កំដៅ​ថ្ងៃ​) ​​ដោយ​​គ្មាន​ការ​ពារ​ពី​ការ​ឈឺ​ចាប់​

Self-exposure to the elements

១៥៩. តំណម​អាហារ​

The fast

ក. តំណម​មិន​ទទួល​សំពាធ​សីលធម៌

Fast of moral pressure

ខ. កូដកម្មបង្អត់​អាហារខ្លួន​ឯង​

Hunger strike

គ. តំណម​បែប​សត្យាគ្រហ​ (តាម​របៀប​ដែល​ មហាត្មា​ គន្ធី​ អនុវត្ត)

Satyagrahic fast

១៦០. ការ​កាត់​ក្តី​បញ្ច្រាស​ (គេ​ប្តូរ​តួនាទី​រវាង​អយ្យកា និង​កូន​ក្តី​ក្នុង​ការ​កាត់​ទោស​ណាមួយ។ ពួក​កូន​ក្តី​នឹង​ក្លាយ​ទៅជា​អយ្យការ ហើយ​គេ​បង្វែរឱយ​​ទៅ​ជា​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​អ្វីមួយ​ទៅវិញ)

Reverse trial

១៦១. ការ​រំខាន​ដោយ​អហិង្សា

Nonviolent harassment

អន្តរាគមន៍ផ្លូវ​​កាយ

Physical Intervention

១៦២. ការ​អង្គុយ​នៅ​មួយ​កន្លែង

Sit-in

១៦៣. ការ​ឈរ​នៅ​មួយ​កន្លែង​

Stand-in

១៦៤. ការចត​​​យាន​ជំនិះនៅ​មួយ​កន្លែង

Ride-in

១៦៥. ចុះ​លុយ​ទឹក​នៅ​មួយកន្លែង​​

Wade-in

១៦៦. ការ​កាន់​កាប់​ទីតាំង​ណា​មួយ​និង​មិន​ចាក​ចេញ​​ពី​​​ទី​នោះ​ (ប្រមូល​គ្នា​នៅ​ទី​កន្លែង​មាន​អត្ថន័យ​សំខាន់​ណា​មួយ​និង​នៅ​តែ​ធ្វើ​ដំណើរចុះ​ឡើង​​ ដោយ​មិន​ចាក​ពី​នេះ​នោះ​)។

Mill-in (gather in some place of symbolic significance and remain mobile)

១៦៧. ការ​បូង​សួង​នៅ​មួយ​កន្លែង

Pray-in

១៦៨. ការ​ឆ្មក់​ចូលលុក​លុយ​ដោយ​អហិង្សា

Nonviolent raids (march to designated key point and demand possession)

១៦៩. ការ​ចូលលុក​លុយតាម​អាកាស​ដោយ​អហិង្សា​

Nonviolent air raids (perhaps bring leaflets or food)

១៧០. ការ​ចូល​ឈ្លាន​ពាន​ដោយ​អហិង្សា

Nonviolent invasion

១៧១. ការ​​កាត់សង្វាក់​​​ដោយ​អហិង្សា (យក​ខ្លួន​ទៅ​លើ​ដាក់​ពាំង​នៅ​ចន្លោះ​រវាង​បុគ្គលនិង​គោល​ដៅ​នៃការ​ងារ​ឬ​សកម្ម​ភាពនោះ​​)

Nonviolent interjection (placing one’s body between a person and the objective of the work and activity)

១៧២. ការ​បង្កើត​ឧបសគ្គ​ដោយ​អហិង្សា (ជា​ទួទៅ​ ធ្វើ​ឡើង​រយៈ​ពេល​បណ្តោះ​អាសន្ន​)

Nonviolent obstruction

A crowd of 2,000 garment factory workers block traffic on National Road 2 in Phnom Penh, Cambodia, for 90 minutes to demand better pay and work conditions from Swedish clothes brand H&M on 19 June 2013. Photo: Siv Channa

១៧៣. ការ​ចូល​កាន់​កាប់​ដោយ​អហិង្សា

Nonviolent occupation

Sahrawi men, women and children nonviolently occupy their own land at Gdeim Izik in defiance of the continuing illegal occupation of Western Sahara by Morocco, 2010.

អន្តរាគមន៍ខាងសង្គម

(Social Intervention) 

១៧៤. ការ​រៀប​ចំឱយ​​មាន​លំនាំ​សង្គម​ថ្មី

(Establishing new social patterns)

១៧៥. ការ​ដាក់​គ្រឿង​ប្រដាប់​ប្រដារ​ឱយ​​ច្រើន​ហួស

(Overloading of facilities)

១៧៦. ការ​ធ្វើឱយ​​ដំណើរ​ការ​យឺត​យ៉ាវ

(Stall-in)

១៧៧. ការ​រំខាន​អង្គ​ប្រជុំ​ ដោយនិយាយ​​ឡូឡា​

(Speak-in)

១៧៨. ការ​លេង​ល្ខោន​ចំអក (ការ​រំខាន​ដោយ​លេង​ជា​លោ្ខន​​ដោយ​ឥត​​បាន​គ្រោង​ទុក​ជា​មុន​)

Guerrilla theatre (improvised dramatic interruptions)

១៧៩. បង្កើត​ស្ថាប័ន​សង្គម​​​ផ្សេង​ទៀត ដើម្បី​បញ្ចៀស​ឥទ្ធិពល​រពី​ដ្ឋាភិបាល​

(Alternative social institutions)

១៨០ បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់​ទំនង​ផ្សេង​ទៀត កុំ​​​ជាប់​ជំពាក់​​​នឹងប្រព័ន្ធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​

(Alternative communication system)

អន្តរាគមន៍ផ្នែក​​សេដ្ឋកិច្ច

(Economic Intervention) 

១៨១. កូដ​កម្ម​បញ្ច្រាស (កម្មករ​ធ្វើ​ការ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង​ ហើយ​លើស​ពេល​វេលា​ដោយ​ពុំ​បាន​កម្រៃ​បន្ថែម។ គេ​ធ្វើ​នេះ​ដើម្បី​ទាម​ទារឱយ​​ឡើង​ប្រាក់​ខែ​ ហើយ​និយោជក​ពិបាក​បដិសេធ)

Reverse strike (working to excess)

១៨២. កូដកម្ម​នៅ​នឹង​កន្លែង​ (កម្មករកាន់​កាប់​កន្លែង​ធ្វើ​ការ​តែ​​មិន​ធ្វើ​ការ​​ នៅ​ក្រាញ​មិន​ទៅ​ផ្ទះ ហើយ​បដិសេធ​មិន​ព្រម​ចេញ​ពី​កន្លែង​ធ្វើ​ការ រហូត​ដល់​គេ​បាន​សម្រេច​ដូច​បំណង)

Stay-in strike (occupation of work site)

១៨៣. ការ​រឹប​អូស​ដីធ្លី​ដោយ​អហិង្សា

Nonviolent land seizure

១៨៤. ការ​រឹង​ទទឹង​តទល់​ដោយ​បិត​ផ្លូវឬទី​តាំង​ណា​មួយ​

Defiance of blockades

១៨៥. ការ​ក្លែង​បន្លំរបស់​អ្វីមួយ​​ដោយ​សារ​កត្តា​នយោបាយ​

Politically motivated counterfeiting

១៨៦. ទិញ​ម៉ៅយកទាំងអស់ (​ការ​ម៉ៅ​ទិញ​ទំនិញ​អ្វីមួយ នៅ​ក្នុង​ផ្សារ​អន្តរជាតិ​ ដើម្បី​កុំឱយ​​ទំនិញ​នេះ ធ្លាក់​ក្នុង​កណ្តាប់​ដៃ​គូប្រជែង)

Preclusive purchasing

១៨៧. រឹប​អូស​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ

Seizure of assets

១៨៨. យកអីវ៉ាន់​​ទៅ​ចោល​ (?)

Dumping

១៨៩. ការ​ធ្វើ​បរិបាល​កិច្ច​ឬ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការ​គាំទ្រ​ ​ដោយជ្រើស​រើស

Selective patronage

១៩០. បង្កើត​ផ្សារ​ផ្សេង​ថ្មី​ពី​ផ្សារ​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​

Alternative markets

១៩១. ​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​ដឹក​ជញ្ជូន​ មិន​ចំណុះ​រដ្ឋាភិបាល​

Alternative transportation systems

១៩២. ​បង្កើត​ស្ថាប័ន​សេដ្ឋ​កិច្ចដទៃ​ ឯករាជ្យ​​ពី​ស្ថាប័ន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​

Alternative economic institutions

អន្តរាគមន៍នយោបាយ

Political Intervention

១៩៣. បន្ថែម​ប្រព័ន្ធ​រដ្ឋ​បាលឱយ​​លើស​កម្រិត

Overloading of administrative systems​​​​​

១៩៤. វែក​មុខ​ភ្នាក់​ងារ​សម្ងាត់​

Disclosing identities of secret agents

១៩៥. ចង់ឱយ​​គេ​ដាក់​គុកដោយខ្លួនឯង

Seeking imprisonment

១៩៦. ​មិន​គោរព​តាម​ច្បាប់​ដែល «អព្យាក្រឹត»

Civil disobedience of “neutral” laws

១៩៧. ការ​បន្ត​ការ​ងារ​ដោយ​មិន​សហការ

Work-on without collaboration

១៩៨. ការ​បង្កើតឱយ​មាន​អធិបតេយ្យ​ពីរ​ក្នុង​ប្រទេស​មួយ​​និង​រដ្ឋាភិបាល​សន្ទឹម​គ្នា​មួយ​​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ ​ដែល​មាន​ដំណើរការ​​ទន្ទឹម​គ្នា (ច្រើន​កើត​ឡើង​នៅ​ប្រទេស​ដែល​​សំបូរក្រុម​ជន​ជាតិ​ច្រើន​ ឧស្សាហ​មាន​​ទំនាស់នឹង​គ្នា​​)​៕​

Dual sovereignty and parallel government

៙កំណត់​សម្គាល់៖ វិធី​អហិង្សា​ចំនួន​ ១៩៨ លោក​ ជីន​ សាប​ បាន​គ្រាន់តែ​ចង​ក្រង​នឹង​បែង​ចែក​ជា​ចំណាត់​ថ្នាក់និង​ក្រុម​​ប៉ុណ្ណោះ​ មិន​មែន​គាត់​ចេះ​តែ​ប្រតិដ្ឋ​ឬ​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ជា​គំរូ​នោះ​ទេ​។ នៅ​​មាន​វិធី​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែល​រង់​ចាំ​ការ​បំពេញ​បន្ថែម​ លោក​ ប្រ៉ាយអិន​ ម៉ារទីន​ (Brian Martin) បាន​បន្ថែម​ខ្លះ​ទៀត​ យោល​ទៅ​តាមការ​វិវឌ្ឍ​នៃ​បច្ចេកវិជ្ជា​ពត៌មាន​ ប៉ុន្តែ​យើង​ពុំបាន​​បញ្ចូល​នៅ​ទី​នេះ​ទេ​។ យើង​បាន​រាយ​ជា​ទ្វេ​ភាសា​ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​បក​ប្រែ​ឆ្គាំ​ឆ្គង​និង​សំរួល​ដល់​អ្នក​ដែល​ចេះ​ទាំង​ពីរ​ភាសា​អាច​យល់​សេចក្តី​បាន​កាន់​តែ​ច្បាស់​។ មាន​ចំណុច​មួយ​ចំនួន​តូច​ដែល​យើង​​​​យល់បាន​ពុំ​បាន​​ច្បាស់​ ព្រោះ​លោក​ ជីន ហ្សាប​ រាយ​វិធី​នីមួយៗ​ជា​ចំណុច​ គ្មាន​សេចក្តី​ពន្យល់​ឬ​ឧទាហរណ៍​ទេ​​ នៅ​ក្នុងឧបសម្ពន្ធ​នៃ​ស្នារដៃ​ «ពី​របប​ផ្តាច់​ការ​ទៅ​ប្រជាធិបតេយ្យ​» គឺ​ថា​​មាន​​តែ​នៅ​ក្នុង​និក្ខេបបទ​របស់​លោក​ «វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ​នៃ​សកម្មភាពអហិង្សា​ ភាគ​ទី​ពីរ​ ស្តីពី​​វិធី​អហិង្សា​» ប៉ុណ្ណោះ​ ទើប​មាន​សេចក្តី​អធិប្បាយ​ ភ្ជាប់​ដោយភស្តុតាង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ការ​​អនុវត្តវិធី​ទាំង​នោះ​​។ ពី​ព្រោះ​គ្មាន​និក្ខេបបទ​របស់លោកសំរាប់​ផ្ទៀង​ផ្ទាត់​និង​យល់​សេចក្តី​ យើង​ជា​អ្នក​បក​ប្រែ​បាន​ប្រឹង​ប្រែង​ស្រាវជ្រាវ​បន្តិច​បន្តួច​តាម​អ៊ីនធើរនេត​បាន​រក​ឃើញ​សេចក្តី​ពន្យល់​ពី​វិធី​ខ្លះ​ប៉ុណ្ណោះ​ មិន​ទាំង​អស់​ឡើយ​។ ការ​បក​ប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ យើង​មិន​បាន​បក​ប្រែ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ទាំង​អស់​ទេ​ គឺ​គ្រាន់តែ​​សំរួល​ការ​បក​ប្រែ ​រួចជា​​ស្រេច​របស់​លោក​ អ៊ឺង​ ប៉ុន​អាង​ (សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា​) ​​ក្នុង​សៀវភៅ​ «របប​ផ្តាច់​ការ​ទៅ​ប្រជាធិបតេយ្យ​» បោះ​ពុម្ព​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៥ ប៉ុណ្ណោះ​។ យើង​សំរួល​ការ​បក​ប្រែនេះ​ ​ព្រោះ​មើល​ឃើញថា​​​មាន​ចំណុច​ទាស់​ឆ្គង់​ដោយ​អន្លើ​ ដែល​យើង​​មិន​អាច​គ្រាន់​តែ​ចម្លង​ការ​ប្រែ​បក​របស់​លោក​ដាក់​នោះ​ទេ​ ត្រូវ​បន្ថែម​និង​កែ​​ប្រែ​​ចំណុច​ដែល​យើង​មាន​សមត្ថភាព​អាច​កែ​បាន​ដែរ​។ សំណាង​ល្អ​      ដោយ​សារ​សារដ្នៃ​ថ្មី​របស់​ លោក​ ជីន​ ហ្សាប          ​«របៀប​ដែល​ការ​តស៊ូ​ដោយ​អហិង្សា​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​» នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១៣​ បាន​ផ្តល់​​ពន្លឺ​បន្តិចបន្តួច​ដែរ​ គឺ​​លោក​សង្ខេប​និក្ខេប​បទ​ទាំង​បី​របស់​លោក​ ទៅ​ជា​ស្នារដៃ​ខ្លី​មួយ​ ដែល​ក្នុង​នោះ​លោក​បាន​ពន្យល់​ខ្លីៗ​ពី​វិធី​អហិង្សា​ខ្លះក្នុង​​ចំណោម​វិធី​ទាំង​ ​១៩៨របស់​លោក​។ ទោះ​បី​យ៉ាង​ណា​ វា​នៅ​តែ​មិន​គ្រប់​គ្រាន់​ យើង​នឹង​ព្យាយាម​កែ​សំរួលបន្ថែម​ទៀត​ នៅ​ពេល​រកបាន​​សៀវភៅ​និក្ខេបបទ​របស់​លោក​ ជីន​ ហ្សាប​។​

តៃ សុវណ្ណារុណ

សុក្រ, ២៧/០២/២០១៥

ប្រភព៖ ជីន ហ្សាប (២០១៣). «របៀប​ដែល​ការ​តស៊ូ​ដោយ​អហិង្សា​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​» និង​ (២០១០). «ពី​​របប​ផ្តាច់​ការ​ទៅ​ប្រជាធិបតេយ្យ» (From Dictatorship to Democracy). បោះ​ពុម្ព​លើក​ទី​៤. វិទ្យាស្ថាន​អាល់​ប៊ឺត​ អាញស្តាញ (Albert Einstein)។

អានបន្ថែម៖ Gene Sharp (1973). The Politics of Nonviolent Action: Methods of Nonviolent Action. Volume 2. Boston: Porter Sargent.

Sources: Gene Sharp (2013). How Nonviolent Struggle Works & (2010) From Dictatorship to Democracy. The Albert Einstein Institution.

 

 

Advertisements